Κρητικό Νοικοκυρόσπιτο

Σε παρακείμενη της φάμπρικας αίθουσα στεγάζεται ο εξοπλισμός ενός κρητικού, χωριάτικου, μονόχωρου νοικοκυρόσπιτου, όπως ήταν στα χωριά της Κρήτης οι κατοικίες μέχρι τα μέσα και του περασμένου αιώνα. Μπαίνοντας μπροστά και δεξιά βρίσκεται ο χώρος του καθιστικού όπου στην αριστερή γωνία το τζάκι για το μαγείρεμα και τη ζέστη, η εστίαση στο σοφρά με τα χαμηλά αρτικόσκαμνα, το κρεβάτι στην απέναντι δεξιά γωνία μέσα στο θερμαινόμενο από το τζάκι χώρο. Δεξιά στην εταζέρα - βιτρίνα τα είδη καλλωπισμού, το βρυσάκι με το κεντητό κάδρο «Καλημέρα» από πάνω και τα σίδερα σιδερώματος. Πάντα ο αργαλειός στα χωριάτικα νοικοκυρόσπιτα, στημένος σχεδόν στο κέντρο του χώρου, έπαιζε το ρόλο του διαχωριστικού χώρου. Πίσω από τον αργαλειό τα πιθάρια για το λάδι, τα βαρέλια για το κρασί, τα σύνεργα του φούρνου και του ζυμωτού, και ο χειρόμυλος. Αυθεντικά χρηστικά αντικείμενα παντού για τις ανάγκες των νοικοκυραίων. Μέσα σε τούτο το περιβάλλον ζωντανεύουν όχι μόνο οι γευστικές αναμνήσεις από νόστιμες κρητικές συνταγές, βλέποντας τα τσουκάλια πάνω στο τζάκι, αλλά και ακουστικές, όπως ο χτύπος του πετάλου του αργαλειού και το τραγούδι της ανυφάντρας, ή ακόμα το γουργούρισμα του μούστου που βράζει στα βαρέλια και η έντονα μεθυστική μυρωδιά του.


Υφαντική

Η υφαντική ήταν τέχνη με την οποία καταπιάνονταν από πολύ μικρή ηλικία όλες οι γυναίκες του χωριού. Κάθε νοικοκυριό διέθετε τόσα «τελάρα» όσα και τα κορίτσια της οικογένειας και μάθαιναν να χρησιμοποιούν το αδράχτι, το τυλιγάδι, τον αργαλειό.


«Ήθελα να ΄μαι τ΄αργαλειού και πέταλο και χτένι
για να ΄μαι πάντ΄ απέναντι στη γ-κοπελιά που φαίνει»


 

Εστίαση - Διατροφή

Σύμφωνα με την περίφημη επιδημιολογική διαχρονική μελέτη των Επτά Χωρών, η μακροζωία των κατοίκων της Κρήτης οφείλεται στον τρόπο ζωής και της διατροφής των κατοίκων του νησιού. Η Βασισμένη στο λάδι και στα άλλα αγνά προϊόντα της κρητικής γης διατροφή φαίνεται να χαρίζει όχι μόνο μακροζωία αλλά και χαμηλή νοσηρότητα.


Στο Χρωμοναστήρι διαφυλάσσονται τα μυστικά της κρητικής διατροφής και η παραδοσιακή καλλιέργεια. Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία δοκιμάσει τόσο το περίφημο τοπικό λάδι όσο και τα ευωδιαστά λαχανικά και φρούτα από τα περιβόλια του χωριού, το κόκκινο και λευκό κρασί που παράγεται από τοπική ποικιλία σταφυλιών, τα αβγά και το κρέας από ζώα που μεγαλώνουν χωρίς ζωοτροφές.


Οι δύο ταβέρνες του χωριού, «οι Αθιβολές» (Αθιβολή= ανάμνηση) και «η Ελιά» προσφέρουν κουζίνα με το τοπικό χρώμα. Τα τοπικά προϊόντα και τις παραδοσιακές συνταγές χρησιμοποιεί στις πίτες της και η οικοτεχνία της κας Βαγγελιώς Παπαλεβυζάκη.